Desmos ile verilere üstel model nasıl uydurulur
İngilizce aslından çevrilmiştir.
Her y değeri yaklaşık aynı çarpanla değiştiğinde, Desmos içinde bir üstel model uydur. x ve y değerlerini liste olarak gir, noktaları çiz ve ardından `Y ~ ab^X` yaz. Desmos başlangıç değerini ve büyüme çarpanını tahmin eder. Eğer farklar eşitse, doğrusal bir model kullan.
Güncellendi

Verilerin bir çarpanla büyüyüp büyümediğini kontrol et
Veriler düz bir çizgi değilse, biri yakın görünene kadar birkaç modeli denemek cazip gelebilir. Bu durum asıl soruyu gizleyebilir: Değerler sabit bir miktarla mı yoksa sabit bir çarpanla mı değişiyor? Yanlış örüntüyü seçersen, Desmos sana sayılar verse bile modelin verileri kötü tanımlayabilir.
Üstel bir model için, x'teki her adım y'yi yaklaşık aynı çarpanla çarpar. Örneğin, 2'den 3'e, 4.5'e ve 6.75'e giden değerler her adımda yaklaşık 1.5 ile çarpılır. Bu örüntü için model y = 2(1.5)^x şeklindedir.
Doğrusal bir model için, her y değeri çifti arasındaki fark aynı kalır. Bir şey uydurmadan önce değerlere sırayla bak. Gerçek veriler bir örüntüye tam uymayabilir, bu yüzden mükemmel eşleşmeler beklemek yerine tutarlı bir eğilim ara.
Verileri Desmos içinde liste olarak gir
x değerlerini bir listeye, eşleşen y değerlerini ise başka bir listeye koy. Sırayı tutarlı tut: ilk x değeri ilk y değeriyle, ikincisi ikincisiyle eşleşmelidir. Yanlış eşleşen bir çift, çizilen noktaları ve uydurulan modeli yanıltıcı hale getirebilir.
- `X = [0, 1, 2, 3, 4]` yaz.
- Bir sonraki satıra `Y = [2, 3, 4.5, 6.75, 10.13]` yaz.
- Eşleşen değerleri çizmek için `(X, Y)` yaz.
Noktaların beklediğin sırada göründüğünü kontrol et. Eğer bir değer yanlış yere kopyalandıysa, modeli uydurmadan önce listeyi düzelt. Grafik genel şekli görmene yardımcı olur ancak verilerin doğru girildiğini kontrol etmenin yerini tutmaz.
Regresyon sembolü ile üstel model uydur
Yeni bir satıra `Y ~ ab^X` yaz. Uydurma işlemi için tilde işaretini kullan ve ifadeyi girerken üslerden sonra sağ ok tuşuna bas. Desmos daha sonra listelerden a ve b değerlerini tahmin eder.
Örnekte tahminler a = 2 ve b = 1.5 değerlerine yakındır. Bu yüzden uydurulan model y = 2(1.5)^x şeklindedir. Burada a başlangıç değeri, b ise x'teki her bir adımlık artış için modelin büyüdüğü çarpandır.
Uydurulan modeli, gelecekteki her değerin tam olarak uyması gereken bir kural ile karıştırma. Örnekteki son değer 10.13 iken, tekrarlanan çarpan örüntüsü buna yakın bir değer verir. Verilerde küçük farklar olabilir, bu yüzden uyumu örüntünün bir modeli olarak tanımla.
Modeli çizilen noktalarla karşılaştır
Desmos a ve b değerlerini döndürdükten sonra, değerlerin veriler için mantıklı olup olmadığını sorgula. İlk y değeri x = 0 iken 2 olduğu için 2'ye yakın bir başlangıç değeri örneğe uyar. Her sonraki değer kendinden öncekinin yaklaşık bir buçuk katı olduğu için 1.5'e yakın bir çarpan uygundur.
Uydurulan bir eğri, yalnızca fark ettiğin örüntüyü yansıtıyorsa kullanışlıdır. Sadece gösterilen tahminlere güvenmek yerine, eğrinin çizilen noktaları takip edip etmediğini kontrol et. Eğer noktalar sabit bir çarpan göstermiyorsa, ilk sonucu kabul etmek yerine modeli tekrar gözden geçir.
Farklar eşit olduğunda doğrusal bir model kullan
Eğer y değerleri her adımda aynı miktarda değişiyorsa, bunun yerine doğrusal bir model kullan. Desmos'ta, bir doğru uydurmak için `Y ~ mX + b` yaz. Örneğin, bir x değerinden diğerine aynı miktarda artan değerler sabit bir farka sahiptir, sabit bir çarpana değil.
Bu kontrol yaygın bir hatayı önler: artan değerleri görüp bunların üstel olması gerektiğini varsaymak. Hem doğrusal hem de üstel veriler artabilir. Fark, nasıl arttıklarıdır: eşit bir miktar doğrusu, eşit bir çarpan ise üstel modeli gösterir.
Eğer uydurulan üstel çarpan b, 0 ile 1 arasındaysa, model büyümeyi değil küçülen değerleri tanımlar. Bu durum yine de verilerle eşleşebilir ancak bu üstel büyümenin kanıtı değildir. Örüntünün şekli kadar yönünü de kontrol et.
Uydurma yapmadan önce örüntüyü okuma pratiği yap
SAT matematik sorularında her soruda hesap makinesi kullanımına izin verilir. Bluebook, grafik ve bilimsel modları olan yerleşik bir Desmos hesap makinesine sahiptir. Ayrıca bölüm boyunca bir formül referans sayfası da mevcuttur. Önce çarpan örüntüsünü tanımayı öğren, sonra modeli uydurmak ve mantığını kontrol etmek için Desmos kullan.
İyi bir çalışma yöntemi, listeleri girmeden önce örüntüyü kelimelerle açıklamaktır: verilerin sabit bir miktarla mı yoksa sabit bir çarpanla mı değiştiğini söyle ve seçimini destekleyen değerleri belirle. Sonra modeli uydur ve a ile b'nin ne anlama geldiğini kontrol et. Bu sayede hesap makinesi sonucunu anlamadan cevap olarak kabul etme ihtimalin azalır.
Resmî deneme soruları, yöntemi sınav tarzı problemlere uygulamanıza yardımcı olabilir. Birini bitirdiğinde sadece sonucun eşleşip eşleşmediğini kontrol etme. Verilere geri dön ve üstel modeli uygun kılan ipucunu bul. Bu mantık yürütme, yeni bir soruda doğru yöntemi seçmene yardımcı olur.
Diğer sorular
- Verilerin üstel mi yoksa doğrusal mı olduğunu nasıl anlayabilirim?
- Komşu y değerleri arasındaki değişimleri karşılaştır. Eğer değerler her adımda yaklaşık aynı çarpanla değişiyorsa, üstel bir model uygun olabilir. Eğer her adımda aynı miktarda değişiyorlarsa veri doğrusaldır. Bir model seçmeden önce verideki örüntüyü kontrol et.
- Üstel bir modeldeki b ne anlama gelir?
- y = ab^x modelinde b, x bir adım arttığında uygulanan çarpandır. Eğer b 1'den büyükse model büyür. Eğer b 0 ile 1 arasındaysa değerler küçülür. a değeri ise modelin başlangıç değeridir.
- Desmos'ta üstel regresyonu nasıl girerim?
- x değerlerini X adlı bir liste olarak ve y değerlerini Y adlı bir liste olarak gir. Noktaları çizmek için (X, Y) yaz, ardından Y ~ ab^X yaz. Desmos, a ve b değerlerini verilerinden tahmin eder. İfadeyi girerken üsten sonra sağ ok tuşunu kullan.